Autor

Piotr Kułak

Historyk sztuki i muzealnik, doktor nauk humanistycznych, kustosz dyplomowany w Muzeum Karykatury w Warszawie, asystent badawczo-dydaktyczny w Katedrze Historii Sztuki Nowoczesnej w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego.

Autor wystaw i katalogów poświęconych karykaturze i grafice użytkowej. Pomysłodawca i współredaktor antologii Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku (słowo/obraz terytoria, Muzeum Karykatury 2024), autor monografii Nić porozumienia. Ilustracje w książkach serii Biblioteka „Jednorożca” (Czysty Warsztat, PIW 2022). Inicjator i współtwórca internetowej bazy Archiwum Muzeum Karykatury Sygnatury (archiwum.muzeumkarykatury.pl), projektu sfinansowanego przez UE w ramach Krajowego Planu Odbudowy (2024). Stypendysta MKiDN. Członek Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM).

Skontaktuj się ze mną:

Zainteresowania

polska grafika użytkowa XX wieku (szczególnie ilustracja książkowa, rysunek prasowy, plakat, projekty okładek),
historia i teoria karykatury,
historia czasopism satyryczno-humorystycznych w Polsce,
krytyka artystyczna dwudziestolecia międzywojennego w Polsce.

Wybrane publikacje

Książki:

Nić porozumienia. Ilustracje w książkach serii Biblioteka „Jednorożca”, Gdańsk: Czysty Warsztat, PIW, 2022 (seria: Sztuka książki – biblioteka pod red. Janusza Górskiego).

Książki pod redakcją:

Ha-Ga. Życie towarzysko-rysunkowe, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2025.

Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku. Antologia, wybór i komentarz P. Kułak, red. nauk. i oprac. P. Kułak, A. Tołysz, Gdańsk, Warszawa: słowo/obraz terytoria, Muzeum Karykatury, 2024.

Karykatura ciała – ciało w karykaturze, red. nauk. P. Kułak, Muzeum Karykatury, Warszawa 2021.

Rozdziały i artykuły (wybór):

Ha-Ga i inne karykaturzystki polskie, w: Ha-Ga. Życie towarzysko-rysunkowe, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2025, s. 15-27.

Vision of Africa in Polish Book Illustration for Childern Between 1945 and 1989, „Acta Academiae Artium Vilnensis” 2025, no. 117, s. 121-144.

Zewnętrzna szata graficzna serii satyrycznych z lat 1945-1989 warszawskich wydawnictw „Iskry” i „Czytelnik”, „Z badań nad książką i księgozbiorami historycznymi” 2025, t. 19, nr 1, s.139-159.

Rysunkowe wizje i reportaże. Okupacyjne cykle Kazimierza Grusa i Jerzego Zaruby ze zbiorów Muzeum Karykatury, w: Kpina z wroga. Satyra okresu II wojny światowej, red. K. Korenda-Gojdź, Gorzów Wielkopolski: Muzeum Lubuskie, 2025, s. 15-27.

„Pomieszczenie to nie jest ani miłe, ani wytworne, ani ładne”. Poglądy Neli Samotyhowej na sposoby prezentacji wystaw muzealnych, w: Polskie muzealnictwo w okresie międzywojennym, red. A. Degler, Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 2024, s. 155-168.

Historia karykatury czy historie karykatur? Wybrane europejskie opracowania dziejów karykatury od końca XVIII do początków XX wieku, w: Śladem karykatury. Polskie teksty do 1939 roku. Antologia, wybór i komentarz P. Kułak, red. nauk. i oprac. P. Kułak, A. Tołysz, Gdańsk, Warszawa: słowo/obraz terytoria, Muzeum Karykatury, 2024, s. 13-40.

Krytyk – przyjaciel twórcy i odbiorcy. Krytyka artystyczna Neli Samotyhowej na łamach tygodnika „Kobieta Współczesna” (1927-1934), „Quart” 2023, nr 1 (67), s. 122-141.

Projekty z humorem. Plakaty, ilustracje, okładki Eryka Lipińskiego, w: Zrobiłem projekt. Grafika użytkowa Eryka Lipińskiego, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2023, s. 5-23.

Przenikanie. Artystyczne i kolekcjonerskie relacje Teodora i Eryka Lipińskich, w: Miej oko. Teodor i Eryk Lipińscy, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2023, s. 3-9.

„Sprzedawać rozkosz zwykła rzecz dla rozpustnicy”. Wizerunek prostytutki w polskiej prasie satyrycznej dwudziestolecia międzywojennego na wybranych przykładach, [w:] Kobieta w literaturze, sztuce i muzyce – ujęcie interdyscyplinarne, t. 3, red. E. Chodźko, P. Pomajda, Lublin: Wydawnictwo Naukowe Tygiel, 2022, s. 41-54.

Gry z tożsamością płciową. Wizerunek kobiety zmaskulinizowanej i lesbijki w niemieckich rysunkach satyrycznych lat 20. XX wieku, w: Ciało w karykaturze, karykatura ciała w sztuce, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2021, s. 33-54.

Satyra na uciśnione kobiety, czyli obraz równouprawnionej matki i żony w polskich rysunkach satyrycznych lat 30. XX w., w: Literatura, kultura i sztuka – wybrane aspekty, red. E. Chodźko, J. Kozłowska, Lublin: Wydawnictwo Naukowe Tygiel, 2021, s. 60-74.

Nić narracji. O twórczości rysunkowej Stasysa Eidrigeviciusa, w: Stasys – rysunki refleksyjne, red. P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2021, s. 12-23.

Art déco w ilustracjach prasowych Jerzego Zaruby, w: Polskie art déco: materiały siódmej sesji naukowej „Polskie art déco – malarstwo i grafika” pod przewodnictwem prof. Anny Sieradzkiej, prof. Andrzeja K. Olszewskiego, dr Anny Kostrzyńskiej-Miłosz w Muzeum Mazowieckim w Płocku 23-24 października 2017, red. Z. Chlewiński, Płock: Muzeum Mazowieckie w Płocku, 2019, s. 216-231.

Gwiazdy i bohaterki. Kobiety w międzywojennym kabarecie, w: Nie tylko nóżki! Kabarety i rewie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, red. K. Prymlewicz, P. Kułak, Warszawa: Muzeum Karykatury, 2018, s. 14-27.

Chłopczyca – o wizerunku nowoczesnej kobiety w rysunkach satyrycznych lat 20. XX wieku, „Ad Rem”, nr 2, 2017, s. 15-22.

Kolekcja Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie, „Muzealnictwo”, R. 57, 2016, s. 122-131.

Teksty popularnonaukowe:

Butenko pinxit et invenit. O twórczości Bohdana Butenki, niezlasztuka.net, 24 listopada 2023.

Ha-Ga. Ilustratorka i kreatorka rysunkowych komentarzy obyczajowych, niezlasztuka.net, 16 lipca 2023.

Jak ćma do ognia. Opowieść o wybitnym ilustratorze Marianie Stachurskim, niezlasztuka.net, 14 kwietnia 2022.

Eryk Lipiński. Mistrz ostrej kreski i ciętej riposty, niezlasztuka.net, 26 września 2021.

Stasys Eidrigevičius i jego świat, czyli przypowieść o poszukiwaniu sensu, niezlasztuka.net, 11 kwietnia 2021.

Projekty wystawiennicze (kuratorstwo)

Ha-Ga. Życie towarzysko-rysunkowe, Muzeum Karykatury, październik-marzec 2025 [współkuratorka A. Napiórska].

Eryk Lipiński-ilustracje, Biblioteka na Koszykowej, czerwiec 2025.

Ha-Ga w kolorze, Legnickie Centrum Kultury, czerwiec-wrzesień, 2025.

Kpina z wroga. Satyra okresu II wojny światowej, Muzeum Lubuskie im. J. Dekerta w Gorzowie Wielkopolskim, maj-wrzesień 2025 [współkuratorka K. Korenda-Gojdź].

Z ojca na syna. Teodor i Eryk Lipińscy, Legnickie Centrum Kultury, czerwiec-wrzesień, 2024.

Miej oko. Teodor i Eryk Lipiński, Muzeum Karykatury, marzec-czerwiec 2023.

Zrobiłem projekt. Grafika użytkowa Eryka Lipińskiego, Muzeum Karykatury, marzec-czerwiec 2023.

Stasys – rysunki refleksyjne, Muzeum Karykatury, czerwiec-wrzesień 2021.

Nie czepiać się tramwaju, Galeria przy trasie W-Z w Warszawie, październik-listopad 2019 [współkuratorka P. Pilcicka].

Wiater w oczy, Muzeum Karykatury, czerwiec-wrzesień 2019.

Jacek Frąckiewicz malowidła, rysowanki, pędzloruchy i inne fuchy, Muzeum Karykatury, czerwiec-wrzesień 2018 [współkuratorka E. Laskowska].

Nie tylko nóżki! Kabarety i rewie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, Muzeum Karykatury, marzec-czerwiec 2018 [współkuratorka K. Prymlewicz].

Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2017/2018, Muzeum Karykatury, czerwiec-wrzesień 2018.

Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2016, Muzeum Karykatury, marzec-maj 2017.

Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2015, Muzeum Karykatury, marzec-maj 2016.

Papcio Chmiel i jego podopieczni, Muzeum Karykatury, grudzień 2015 – luty 2016 [współkuratorka E. Laskowska].

Żartownik Lengrena. Zbigniew Lengren 1919-2003, Muzeum Karykatury, maj-sierpień 2015 [współkuratorka K. Prymlewicz].

Karykatura Bułgarska. Wystawa prac z Domu Humoru i Satyry w Gabrowie, Muzeum Karykatury, grudzień 2014 – luty 2015 [współkuratorka E. Laskowska].