„Mój rysunek jest bezpośrednią reakcją na zdarzenie, przeżycie. Czasem notuję śmiesznostki codzienności, zbieram, chowam je w sobie. A one same «wyrysowują się» – po czasie dłuższym lub krótszym – metaforyczną formą i w tym kontekście można powiedzieć, że biorą się «z powietrza». Ich rodowód w momencie tworzenia nie całkiem jest dla mnie jasny” [1]

Twórczość rysunkowa Małgorzaty Tabaki stanowi interesujący przykład zjawiska, w którym sztuka użytkowa – za jaką należy uznać rysunek prasowy – przenika się z refleksją artystyczną o charakterze autonomicznym. Artystka, znana z publikacji w czasopismach takich jak m.in. „Szpilki”, „Karuzela”, „Literatura” czy „Polityka”, a także z uczestnictwa w licznych wystawach i konkursach rysunku satyrycznego, konsekwentnie rozwijała język wizualny oparty na minimalizmie formy i intelektualnym komentarzu do otaczającej ją rzeczywistości.

Rysunki Tabaki wyróżnia skrajna oszczędność środków wyrazu. Artystka operuje czystą, pewną kreską tworząc subtelne, minimalistyczne kompozycje. W jej pracach nie ma miejsca na zbędne elementy dekoracyjne, gdyż każdy pojawiający się w nich detal spełnia funkcję semantyczną. Ta ekonomia środków Tabaki budzi skojarzenia z literackim aforyzmem, który stanowi zwięzłą wypowiedź mającą na celu sformułowanie prawdy moralnej, filozoficznej lub trafnego spostrzeżenia. Świadome uproszczenie formy jest więc w jej pracach nie tylko środkiem stylistycznym, lecz również ideowym. Staje się ono odpowiednikiem intelektualnej kondensacji myśli. W przypadku Tabaki kreska jest więc narzędziem skrótu, który służy zabarwionej ironią puencie, a zarazem wprowadza napięcie między dosłownością, metaforą i symbolem.

W odróżnieniu od wielu debiutujących w połowie lat 70., rysowników artystka w swych pracach, pomimo silnych uproszczeń, unikała ostentacyjnej groteski, wyolbrzymień oraz nadmiernej deformacji. Jej satyra była subtelna, często podszyta refleksją egzystencjalną. Nie powinno więc być zaskoczeniem, że w jej pracach najczęściej pojawiały się motywy zaczerpnięte z codzienności, związane z życiem zawodowym, rodzinnym, społecznym czy publicznym, przedstawione w sposób symboliczny, często poprzez relację człowieka i przedmiotu. U Tabaki – przynajmniej w niektórych przypadkach – mamy więc do czynienia z przedstawieniami o charakterze alegorycznym, w których przedmioty nabierają cech ludzkich, a ludzie ulegają uprzedmiotowieniu. Takie ujęcie stanowi nie tylko zabieg formalny, lecz również komentarz do współczesnych zjawisk społecznych, takich jak alienacja, unifikacja czy redukcja człowieczeństwa w świecie biurokracji i mediów. 

Cechą charakterystyczną rysunków-znaków Tabaki jest dominujący w nich refleksyjny humor, który staje się w jej kompozycjach narzędziem diagnozy, a nie ośmieszenia. Pojawiająca się z kolei w jej pracach ironia nie służy kpinie, lecz ukazaniu absurdów życia z dystansem i pewną dozą empatii. W tym sensie kompozycje Tabaki można odczytywać jako głęboko humanistyczne, rysunkowe studium codzienności.

Sama artystka swe pozbawione najczęściej napisów kompozycje nazywała „rodzajem felietonu graficznego”, za pomocą którego komentowała wszystko to, co ją dotyczyło, dotykało czy uwierało [2]. Sposób przedstawiania danego tematu na rysunku, był z kolei bezpośrednio uzależniony od jej postrzegania danej sprawy czy kwestii. W jednym z udzielonych wywiadów wypowiadała się na ten temat: „W zależności od tego, jak «widzę», temat staje się satyrą, komentarzem etc. [...] myśl wypowiedziana czy «wyrysowana» żyje własnym życiem wśród odbiorców. Możliwość jej interpretacji jest praktycznie nieskończona – zależy od nastrojów, doświadczeń, poglądów... I może dlatego istotniejsza jest kwestia, czym te rysunki są dla odbiorcy? Jeżeli tym samym czym dla mnie – to znaczy, że tworzymy ten sam krąg poznania, to samo nas bawi” [3]. 

Chociaż znaczna większość rysunków Tabaki powstawała z myślą o publikacji w prasie, ich wartość estetyczna wykracza poza funkcję czysto ilustracyjną. Być może silna autonomia jej rysunków wynikała z tego, że publikowane w prasie prace, nie były odpowiedzią artystki na zamówienie redakcji. Rysunki, jak mówiła, zamawiane były jedynie przez nią samą [4]. Zapewne to było także źródłem tej niezwykłej równowagi między komunikatywnością przekazu – wymaganą przez medium prasowe – a jej indywidualnym językiem artystycznym.

Z formalnego punktu widzenia jej prace można więc sytuować na pograniczu rysunku użytkowego i rysunku konceptualnego. Minimalizm i symboliczność zbliżają je do tradycji sztuki konceptualnej, w której idea staje się ważniejsza niż samo przedstawienie. Z kolei minimalizm jej prac oraz operowanie metaforą, zbliżał ją do tradycji tzw. polskiej szkoły plakatu, w której prosty znak graficzny mógł nieść wiele ukrytych w nim znaczeń. 

Od strony poruszanych treści twórczość Tabaki można odczytywać przede wszystkim, jako komentarz do przemian społecznych zachodzących w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Jej rysunki, publikowane w prasie od lat 70., stanowiły formę alternatywnego dyskursu wobec oficjalnej narracji lansowanej przez ówczesnych decydentów. Satyra, metafora i groteska wyłaniające się z jej prac ukazywały realia w sposób, wymykający się aparatowi cenzury. Po 1989 roku rysunki artystki zachowały ten sam dystans i formę, lecz skierowały uwagę ku nowym zjawiskom, takim jak komercjalizacja życia, relacje medialne, rozwój technologiczny, kondycja jednostki w otaczającym i gwałtownie zmieniającym się świecie.

Małgorzata Tabaka swą oryginalną twórczością – wyróżniającą się na tle dzieł innych rysowników satyrycznych tamtych czasów – udowodniła, że jako artystka posiadała wyrazistą indywidualność. Z kolei jej kompozycje dowodzą także dzisiaj, że prostota może stać się językiem złożonej refleksji, a prosta kreska budować obrazy o sile symbolu, w których humor płynnie łączy się z filozoficznym dystansem do świata.